Zgorzelec-Görlitz (wym., łuż. Zhorjelc, cz. Zhořelec), najbardziej na wschód wysunięte miasto Niemiec. Położone jest nad Nysą Łużycką na granicy z Polską, administracyjnie w Saksonii. Historycznie należy do Łużyc oraz Śląska (według podziału w XIX wieku). Szóste co do wielkości miasto tego kraju związkowego - po Lipsku, Dreźnie, Chemnitz, Zwickau i Plauen. Posiada status miasta na prawach powiatu. Siedziba biskupów: ewangelickiego i katolickiego. Dawniej tworzyło jedno miasto wraz z Zgorzelcem, dzisiejszym miastem położonym w województwie dolnośląskim.

 

Historia

Na przełomie X i XI w. gród Serbołużyczan zajęty i włączony do Polski wraz z Łużycami przez Bolesława I Chrobrego; po jego śmierci przejściowo pod panowaniem margrabiów brandenburskich, następnie Czech 1076 - osada wraz ze wschodnią częścią Górnych Łużyc przyłączona do Czech 1131 - powstał gród nad Nysą Łużycką z polecenia czeskiego księcia Sobiesława ok. 1215 - prawa miejskie 1346-1815 miasto-członek górnołużyckiego Związku Sześciu Miast. 1377 - powstało oddzielne księstwo Görlitz utworzone przez króla czeskiego i cesarza niemieckiego Karola IV 1466 - pod panowaniem króla węgierskiego Macieja Korwina 1618-1648 - zniszczenia w czasie wojny trzydziestoletniej 1635-1815 - z Łużycami Górnymi we władaniu królów saskich 1815 - po kongresie wiedeńskim włączony został do Prus i stał się częścią prowincji Dolny Śląsk (Niederschlesien), od 1848 połączenie kolejowe z Węglińcem, od 1865 z Lubaniem i Jelenią Górą w czasie II wojny światowej 1939–45 obóz dla jeńców — podoficerów i szeregowych różnej narodowości (Stalag VIII A Görlitz), przez który przeszło ponad 44 tys. osób (zginęło kilka tysięcy jeńców, głównie radzieckich i włoskich) kwiecień 1945 - zacięte walki o sforsowanie Nysy Łużyckiej na mocy postanowień konferencji poczdamskiej Nysa Łużycka stała się rzeką graniczną, a prawobrzeżna część miasta włączona w obszar Polski i nadano jej nazwę Zgorzelice (obecnie Zgorzelec)